Cheat day na diecie – czy to dobry pomysł?

Cheat day to odstępstwo od codziennej diety. W tym czasie pozwalamy sobie na jedzenie ulubionych potraw, z których na co dzień rezygnujemy z powodu ich wysokiej kaloryczności lub niskiej wartości odżywczej. Czy warto robić cheat day, a jeśli tak to kiedy? Czy cheat meal przynosi jakieś korzyści organizmowi? A może w dzisiejszych czasach koncepcja cheat day powoli zanika? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w niniejszym artykule.

Cheat day i cheat meal

Cheat day to jednodniowe odstępstwo od stosowanej na co dzień diety. W tłumaczeniu z języka angielskiego „cheat day” oznacza „oszukany dzień”, co dla wielu ma znaczenie negatywne. Zgodnie z koncepcją cheat days, jednodniowa zmiana diety ma jednak przynosić wiele korzyści – szczególnie w kontekście zdrowia psychicznego.

Tuż obok cheat day mamy cheat meal’a, czyli oszukany posiłek. Cheat meal nie trwa cały dzień, z reguły oznacza jedno wysokokaloryczne i niezdrowe danie lub przekąskę, których na co dzień nie ma w Twojej diecie.

Cheat meal polega na jedzeniu tego, na co aktualnie mamy ochotę. W ramach odstępstwa od diety najczęściej sięgamy po niezdrowe produkty w formie fast foodów, przetworzonych słodyczy czy słonych przekąsek. Cheat meal ze względu na ograniczenie do jednego posiłku pozwala na jednorazowe spożycie maksymalnie do 1000 kcal.

W trakcie cheat day jemy cheat meal’e, rezygnujemy z liczenia kalorii i analizowania posiłków pod kątem wartości odżywczych.

Inną formą cheat meal jest tzw. clean cheat meal, który polega jedynie na zwiększeniu porcji posiłku. Innymi słowy – jemy tak samo wartościowe i jakościowe posiłki, ale w jednym z nich zwiększamy podaż kalorii. Clean cheat meal nie cieszy się jednak tak dużą popularnością jak cheat meals i cheat days. W końcu w clean cheat meal’u nie zaspokajamy potrzeby na niezdrowe jedzenie.

Przykłady cheat meal

Co jeść w trakcie cheat day? To zależy. Niektórzy robią sobie oszukany dzień z ważnej okazji. Zależy im na tym, aby bez wyrzutów sumienia pochłaniać przysmaki lokalnej kuchni na wakacjach lub najadać się bez ograniczeń przy świątecznym stole.

Posiłek oszukany to najczęściej:

• fast foody,
• słone przekąski, takie jak chipsy,
• przetworzone słodycze,
• słodkie wyroby cukiernicze,
• potrawy tłuste, grillowane i smażone,
• inne potrawy wysokokaloryczne,
• a także słodzone napoje gazowane i alkohol.

Czy warto robić cheat day? Fakty i mity

Cheat day i cheat meal wciąż budzą wiele kontrowersji w świecie dietetyki i fitnessu. Zwolennicy przekonują, że niewielkie odstępstwa od diety nie szkodzą, wręcz przeciwnie – korzystnie wpływają na psychikę. Przeciwnicy wskazują na wiele wad tej koncepcji – szczególnie w kontekście niezdrowej relacji z jedzeniem.

Jak jest naprawdę? Spróbujmy rozprawić się z faktami i mitami na temat cheat day i cheat meal!

Cheat day poprawia samopoczucie

To zależy. Jeśli na co dzień stosujemy restrykcyjne diety odchudzające, cheat day lub cheat meal rzeczywiście może korzystnie wpłynąć na psychikę. Oszukany posiłek bez wątpienia poprawia humor (podnosi poziom cukru) i daje „luz w głowie”, gdyż jest odskocznią od wszystkich zasad. Poza tym u niektórych cheat meal równa się comfort food – jedzenie, które przenosi nas do beztroskich czasów młodości.

Problem pojawia się jednak, gdy po chwili radości następuje zwątpienie, a w głowie pojawia się myśl, że cheat day zaprzepaścił wszystkie efekty, jakie do tej pory osiągnęliśmy na przykład na diecie redukcyjnej. Takie myśli mogą świadczyć o niezdrowej relacji z jedzeniem, a nawet zaburzeniach odżywiania. Problem warto skonsultować ze specjalistą.

Cheat day podnosi poziom leptyny i korzystnie wpływa na przyspieszenie metabolizmu

Wśród zwolenników koncepcji oszukanego dnia często pojawia się argument, że cheat day przyspiesza metabolizm i podnosi poziom leptyny, co z kolei dobrze działa na organizm. To możliwe.

W naszym organizmie działają grelina (zwana hormonem głodu) i leptyna (hormon sytości). To one regulują apetyt.

Niedobór leptyny lub niewrażliwość na leptynę (leptynooporność) zmniejsza uczucie sytości po jedzeniu, co może wzmagać apetyt i prowadzić do zwiększania masy ciała. Diety niskokaloryczne, które często wprowadzają organizm w zbyt duży deficyt kaloryczny, powodują

 powodują, że poziom leptyny jest niski. Jeśli w trakcie swojej diety redukcyjnej pozwolisz sobie na cheat meal z dużą ilością węglowodanów, może to zwiększyć poziom wydzielania leptyny, a jednocześnie zwiększy uczucie sytości po takim posiłku. Tego rodzaju cheat meal może zaspokoić głód fizyczny i pomoże zaspokoić głód na coś wysoko smakowitego.. Innymi słowy – cheat meal działa na gospodarkę hormonalną, a to z kolei może korzystnie wpłynąć na psychikę i uczucie sytości w czasie procesu redukcji masy ciała. 

Warto jednak pamiętać, że cheat day ma sens wtedy, gdy jesteś na diecie redukcyjnej już od jakiegoś czasu i widoczne są pierwsze efekty odchudzania, , a sam posiłek powinien być skomponowany z rozsądkiem. W  przeciwnym razie Twój metabolizm i leptyna raczej są w porządku i samo spożywanie oszukanych posiłków nie pomoże.

Podczas cheat day tracimy kontrolę

To zależy. Każdy organizm jest inny i ma różne potrzeby. Dla wielu jednorazowe odstępstwo od diety często jest usprawiedliwieniem, aby zjeść dosłownie wszystko. Nie dość, że nie kontrolujemy ilości spożywanych węglowodanów i tłuszczów, to jeszcze na nasz talerz trafiają produkty wysoko przetworzone o bardzo złym składzie.

Pod przykrywką próby przyspieszenia metabolizmu doprowadzamy do obżarstwa (niektórzy podczas cheat day potrafią dostarczyć organizmowi nawet 8000 kalorii!). To z kolei mocno obciąża jelita i żołądek i może powodować problemy z układem pokarmowym (przede wszystkim bóle brzucha, problemy z wypróżnianiem, mdłości i zatrucia).

Cheat day zaprzepaści wszystkie efekty Twojej zdrowej diety

Zbliżają się święta, a Ty znów martwisz się, jak odmówisz babci sernika, mimo że masz na niego ochotę? A może jedziesz na włoskie wakacje i zastanawiasz się, czy możesz zjeść pizzę? Jednorazowe odstępstwo nie zaprzepaści wszystkich efektów Twojej zdrowej diety i nawyków, jakie budowałeś. W każdym odpowiednio zbilansowanym jadłospisie jest miejsce na zdrowy rozsądek. Pamiętaj jednak o umiarze, aby cheat day Ci nie zaszkodził. Niekontrolowane obżarstwo może wpłynąć negatywnie na układ trawienny, a także sprawić, że stracisz motywację do pozostania na dotychczasowej diecie.

Umiar i zdrowy rozsądek – te dwie rzeczy powinny Ci towarzyszyć zawsze, gdy masz ochotę na cheat day czy cheat meal. Nie chodzi o to, żeby się przejadać, tylko podejść do jedzenia w sposób zdrowy.

Cheat day zaburza zdrową relację z jedzeniem

To, co bardzo zmieniło się na przestrzeni ostatnich lat, to podejście do diety i zdrowego stylu życia ogółem. Dawniej słowo „dieta” równało się proces odchudzania. Zdanie: „Dziękuję, jestem na diecie” oznaczało rezygnację nie tylko z produktów wysokotłuszczowych i przetworzonych, ale również innych dań uważanych za bardzo zdrowe (na przykład zup czy makaronów). Co więcej, osoby chcące doprowadzić do redukcji tkanki tłuszczowej i zrzucenia zbędnych kilogramów często głodziły się i stosowały niedoborowe monodiety. To z kolei zwykle powodowało efekt jo-jo i negatywnie wpływało na stan zdrowia.

Dziś wiemy już więcej o zdrowym stylu życia. Nie traktujemy jedzenia jako karę czy nagrodę, mamy świadomość, że jest ono niezbędne, aby dobrze i długo żyć. Koncepcja cheat day i cheat meal niejako utrwala dawne podejście do diety: „Zazwyczaj tego mi nie wolno, więc zrobię sobie dzień, w którym zdrowa dieta nie ma żadnego znaczenia”.

Sama nazwa cheat day czy cheat meal wskazuje na to, że kogoś chcemy oszukać – siebie lub innych. Takie podejście w większości przypadków może prowadzić do trudnej relacji z jedzeniem, a także do pogorszenia relacji z otoczeniem. Dlatego w najnowszym podejściu do procesu odchudzania czy zmiany nawyków podchodzi się w zupełnie inny sposób. A gdyby tak do zwykłego jadłospisu wprowadzić zdrowe, różnorodne i świeże produkty, które ograniczą chęć robienia sobie odstępstwa od diety? Cheat day i cheat meal wciąż by Cię kusił?

Czy zatem warto stosować cheat day?

Odpowiedź na to pytanie pozostawiamy każdemu czytelnikowi. Na koniec chcemy jednak przedstawić kilka faktów na temat zdrowych nawyków żywieniowych.

Po pierwsze: cheat meal na pewno jest lepszym wyborem niż cheat day. Cheat meal pozwala na zjedzenie jednego posiłku w ciągu dnia, którego nie ma w Twoim codziennym jadłospisie. Takie stosowane raz na jakiś czas odstępstwo nie doprowadzi do wzrostu masy ciała, nie zaprzepaści efektów treningu, a z pewnością dobrze wpłynie na samopoczucie Twoje i innych (babcia nie obrazi się, że odmówiłeś kawałka sernika).

Po drugie: zachęcamy do zagłębienia się w ważne tematy, jakimi są zdrowe odżywianie i prowadzenie zdrowego stylu życia. Odpowiednio zbilansowana zdrowa dieta, w połączeniu z aktywnością fizyczną, jest bardzo skuteczna i sprzyja redukcji masy ciała. Aby spalić tkankę tłuszczową i zrzucić zbędne kilogramy, nie trzeba stosować diet niskoenergetycznych i niedoborowych. Wystarczy zdobyć wiedzę o zasobach energetycznych organizmu, swoim deficycie kalorycznym i głównych zasadach zdrowego żywienia.

W każdej zdrowej diecie (również tej odchudzającej) jest miejsce na słodką przekąskę czy danie z grilla. Budowanie zdrowych nawyków żywieniowych pozwoli Ci dokonywać lepszych wyborów. Zamiast przetworzonych słodyczy ze sklepu, wybierzesz domowe wypieki, w których możesz zastosować zamienniki np., białego cukru czy masła. W podróży nie będziesz zatrzymywać się na wysokoenergetyczny fast-food, tylko spakujesz do plecaka domowe hamburgery. A nawet jeśli od czasu do czasu w diecie pojawią się takie produkty, to nie powinny budzić wyrzutów sumienia.

Pamiętaj, że dieta ma służyć Tobie i Twojemu dobremu samopoczuciu.

Dieta pudełkowa Maczfit – zdrowsza alternatywa

Przerasta Cię liczenie kalorii i układanie zdrowego jadłospisu dopasowanego do Twoich potrzeb? Zachęcamy do zapoznania się z ofertą cateringu dietetycznego Maczfit. W naszej ofercie znajdziesz zestawy posiłków na cały dzień. Wszystko, co musisz zrobić, to określić swoje zapotrzebowanie energetyczne (pomogą w tym kalkulatory na naszej stronie i dostępne u nas konsultacje dietetyczne). Następnie wybierz rodzaj diety, złóż zamówienie i czekaj, aż pyszne posiłki pojawią się pod Twoimi drzwiami.

Dieta pudełkowa od Maczfit to świetnie rozwiązanie dla zabieganych i zapracowanych. Odpowiednio zbilansowany zestaw pokrywa dzienne zapotrzebowanie na kalorie i niezbędne składniki odżywcze. Dzięki temu nie masz ochoty na niezdrowe podjadanie czy odstępstwa, takie jak cheat day.

Dieta pudełkowa Maczfit dostępna jest w różnych wariantach. Mamy zarówno gotowe zestawy, jak i menu do samodzielnego skomponowania.

Przekonaj się, jak łatwo zdrowo i dobrze żyć. Bez wyrzeczeń! 

Marta Majek

Absolwentka kierunku Żywienie człowieka i ocena żywności w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Zaraz po obronie tytułu, zaczęła wykorzystywać swoją wiedzę w praktyce. W Maczfit odpowiada za diety Vege i Wegan. Prywatnie pasjonatka sportów outdoorowych letnich i zimowych oraz makijażu. Uwielbia próbować nowych rzeczy w życiu i na talerzu.