Moda na zdrowie. Ponadczasowa klasyka czy przemijający trend?

Wystarczy wejść na dowolny portal informacyjny, aby znaleźć porady dotyczące tego, co brać na przeziębienie oraz jak wspomagać odporność ziołami. Sporo odpowiedzi na pytania dotyczące zdrowia dostarczają także użytkownicy mediów społecznościowych. Niektórzy reklamują suplementy, które – jak sami przekonują – odmieniły ich codzienne życie. Inni twierdzą, że aby osiągnąć szczęście i dobrostan trzeba nauczyć się sztuki relaksu. Czym jest moda na zdrowie i jak przejawia się w dzisiejszym dynamicznym świecie?

Zdrowie jako dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny

Dawniej zdrowie oznaczało brak choroby i/lub niepełnosprawności. Obecnie Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje zdrowie jako całkowity fizyczny, społeczny i psychiczny dobrostan człowieka.

Zdrowie zależy od różnych czynników działających na dobrostan – w różny sposób i z różną siłą. Czynniki te mogą być pozytywne lub negatywne.

Moda na zdrowie – co się zmieniło w ostatnich latach?

Wyróżnienie negatywnych czynników, które wpływają na zdrowie człowieka (takich jak stosowanie używek, zanieczyszczenia środowiska, niezdrowa dieta czy brak aktywności fizycznej) sprawiło, że na pierwszy plan wysunęła się profilaktyka.

W modzie jest także holistyczne podejście do tematów zdrowotnych. Słowo „holistyczny” oznacza „kompleksowy” lub „całościowy”. Medycyna holistyczna to zatem całościowe spojrzenie na organizm ludzki uwzględniające wszystkie wymiary: nie tylko fizyczny, ale także emocjonalny, duchowy czy społeczny. Na holistycznym rozumieniu opiera się medycyna integracyjna, która łączy wiedzę i metody leczenia z różnych tradycji terapeutycznych w celu zapewnienia kompleksowej opieki pacjentowi. Nie chodzi tylko o leczenie objawów choroby, ale szukanie przyczyn dolegliwości. Holistyczne podejście uwzględnia całościową terapię, która ma za zadanie korzystnie wpłynąć zarówno na zdrowie fizyczne, jak i emocjonalne pacjenta.

Zainteresowanie zdrowym trybem życia znacznie wzrosło po pandemii. Izolacja, strach przed nieznaną chorobą i niepewność, co będzie jutro – to wszystko wpłynęło zarówno na kondycję fizyczną, jak i zdrowie psychiczne. Najpierw staraliśmy się uniknąć choroby, edukując się na temat wirusów i sposobów ich rozprzestrzeniania. Później – gdy świat zaczął wracać do normalności – chcieliśmy wiedzieć możliwie najwięcej o tym, jak wzmocnić odporność i które z wprowadzonych w pandemii praktyk zachować na dłużej.

Wszystkie doświadczenia z ostatnich lat sprawiły, że wzrosła świadomość społeczna. Jej największy wzrost obserwuje się w kontekście dbania o dobrostan psychiczny. Wszyscy żyjemy w bardzo dynamicznym środowisku. Każdego z nas dotykają zarówno problemy osobiste (nadmiar obowiązków domowych, problemy w relacjach, pracy), jak i globalne (wojny, zmiany klimatyczne itp.). Naszemu zdrowiu psychicznemu nie służy stały dostęp do sieci, w tym mediów społecznościowych. Nadmiar bodźców powoduje wysoki poziom stresu, a przewlekły stres odbija się negatywnie zarówno na kondycji psychicznej, jak i fizycznej.

Na szczęście coraz lepiej rozpoznajemy swoje potrzeby i szukamy tego „czegoś”, co pomoże nam lepiej żyć. Moda na zdrowie to ponadczasowa klasyka. Warto śledzić trendy i poszerzać swoją wiedzę, ale tylko wtedy, gdy pochodzi ona od ekspertów.

Moda na zdrowie sprawiła, że w sieci (szczególnie w mediach społecznościowych) znajdziemy wiele osób, które nieustannie radzą: jak zdrowo się odżywiać, które suplementy stosować, z jakich roślin przygotowywać oczyszczające koktajle, co czytać, co oglądać i czego słuchać. Porady umieszczone w formie krótkich filmów czy „specjalistycznych” e-booków mają jednak głównie jeden cel: zarabianie pieniędzy. Warto być uważnym i korzystać ze sprawdzonej wiedzy. W przeciwnym razie można nie tylko wyrzucić pieniądze w błoto, ale również sobie zaszkodzić.

Zdrowy tryb życia zawsze jest „trendy”

Z wszechobecnej mody na zdrowie warto czerpać to, co najlepsze: dobre nawyki żywieniowe, sposoby na aktywny wypoczynek, zdrowy sen i wartościowy odpoczynek. Pytania dotyczące kondycji fizycznej i psychicznej należy kierować do lekarzy i innych specjalistów w danej dziedzinie (dietetyków, trenerów personalnych itp.).

Zdrowe nawyki żywieniowe, czyli moda na zdrowie w kuchni

Zdrowy styl życia to przede wszystkim odpowiednio zbilansowana dieta dopasowana do potrzeb jednostki. Każdy organizm potrzebuje energii, czyli kalorii z jedzenia. Komponując zdrową dietę, nie można zapominać o właściwej podaży niezbędnych składników odżywczych, czyli białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin i składników mineralnych.

Z tematem mody na zdrowie nieodłącznie związane są trendy żywieniowe. Co będziemy jeść za pięć, a co za dziesięć lat? Czy sztuczna inteligencja może nam pomóc w komponowaniu odpowiednio zbilansowanej diety?

Trendem, który obserwujemy już od dłuższego czasu, jest odchodzenie od produktów pochodzenia zwierzęcego na rzecz diet roślinnych. Rośnie zainteresowanie weganizmem, wegetarianizmem oraz fleksiwegetarianizmem, który promuje elastyczne podejście do diety roślinnej.

„Modne jedzenie” (szczególnie u młodych dorosłych) to także tzw. comfort food. Wzrasta świadomość dotycząca wpływu codziennych wyborów żywieniowych na pracę mózgu i ogólne samopoczucie. Trend na comfort food odzwierciedla potrzebę powrotu do sprawdzonych smaków z czasów wczesnej młodości. Tęsknota za prostym składem, dobrą jakością i przyjemnym uczuciem po spróbowaniu przepisów „jak u mamy” sprawiają, że w kuchni coraz częściej sięgamy po rodzinne receptury. Trendy jedzeniowe skupiają się także na ograniczeniu żywności wysoko przetworzonej i używek. Dla młodszej generacji używki są przeszkodą na drodze do świadomego życia i związanego z nim dobrostanu.

A co ze wspomnianą sztuczną inteligencją? Na targach Consumer Electronic Show zaprezentowano innowacyjny skaner żywności, który analizuje posiłek pod względem wartości odżywczych. Rozwój AI umożliwia także personalizację żywności funkcjonalnej, czyli wzbogacanie jej o takie składniki odżywcze, jakich w danym momencie najbardziej potrzebuje organizm. W laboratoriach trwają prace nad tzw. nowymi białkami, czyli atrakcyjną dla konsumenta alternatywą protein odzwierzęcych, co świetnie koreluje z popularnością diet roślinnych.

Moda na zdrowie a aktywność fizyczna

Regularna aktywność fizyczna to kolejny ważny element zdrowego trybu życia. Co jest aktualnie w trendach? Uprawianie sportu nie tylko dla dobrej kondycji fizycznej (i zrzucenia zbędnych kilogramów), ale przede wszystkim dla „lżejszej głowy”.

Aktywność ruchowa bardzo dobrze wpływa na zdrowie psychiczne. Podczas uprawiania ulubionych dyscyplin wydzielają się hormony szczęścia, a stężenie hormonów stresu maleje. Regularny ruch sprawia przyjemność i pozwala oderwać się od trosk codzienności. Zajmując głowę aktywnością, jesteśmy „tu i teraz”, skupieni tylko na dotarciu do celu czy wykonaniu określonej liczby powtórzeń.

W podejmowaniu regularnej aktywności fizycznej pomagają różne modne produkty – na przykład inteligentne zegarki, które odgrywają rolę osobistego trenera personalnego.

Moda na zdrowie a higiena snu

Czasy, kiedy sen był bardzo nisko na liście priorytetów, już dawno minęły. Każdy, kto choć raz przyszedł do pracy niewyspany, doskonale wie, jak bardzo zdrowy sen podnosi naszą efektywność i wpływa na dobre samopoczucie. Sen to czas, podczas którego odpoczywa nie tylko ciało, ale również umysł. Dorosły człowiek potrzebuje około 7-8 godzin snu na dobę. Najlepiej spać w całkowitej ciemności i ciszy. Przed snem warto się zrelaksować, wyłączyć telewizor i odłożyć telefon. Urządzenia elektroniczne emitują niebieskie światło, które niekorzystnie wpływa na produkcję melatoniny odpowiedzialnej za zdrowy i głęboki sen.

Moda na zdrowie, czyli jak mądrze odpoczywać?

Zdrowy sen jest ważny, ale w ciągu dnia organizm także potrzebuje chwili wytchnienia. Współczesny świat każdego dnia serwuje nam nowe wyzwania. Nadmiar obowiązków domowych, wymagająca praca, ciągle docierające do nas negatywne informacje – to wszystko sprawia, że czujemy się przebodźowani i przytłoczeni. Każdy ma swoje sprawdzone sposoby na stres. Niektórzy czytają ulubione książki, inni słuchają relaksującej muzyki. Jeszcze inni wybierają jogę lub praktyki duchowe – robią ćwiczenia oddechowe lub zatapiają się w głębokiej medytacji. Dużą popularnością cieszy się obecnie mindfulness, czyli praktyka uważności i ćwiczenia na bycie „tu i teraz”. Wystarczy 15 minut dziennie, aby złapać oddech. Warto to praktykować, a z czasem na pewno zauważysz różnicę.

Moda na zdrowie a regularne badania lekarskie

Na koniec jeszcze raz podkreślimy znaczenie profilaktyki. Jeśli nie zmagasz się z żadnym schorzeniem, pakiet badań krwi wykonuj raz w roku. Na liście podstawowych badań są także: badania moczu i pomiar ciśnienia tętniczego. Im jesteś starszy, tym lista badań kontrolnych będzie dłuższa. Mężczyźni muszą pamiętać o regularnych badaniach jąder i prostaty. W przypadku kobiet lista obejmuje między innymi: cytologię, USG ginekologiczne i USG piersi.

Joanna Chmielewska

Absolwentka dietetyki na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Doświadczenie zdobywała w warszawskich poradniach i cateringach dietetycznych. W Maczfit odpowiada min. za komponowanie, bilansowanie diet i doradztwo dietetyczne.